IJsbad

Een ijsbad is maar de helft van het ritueel.

Koud water is goedkoop. Een oude badkuip, een opzetbare ton, een meer in januari: daar heb je geen 4.000 euro voor nodig. Wat de meeste mensen missen is de warmte ervoor. Zonder sauna is een ijsbad afzien, met sauna is het het lekkerste half uur van je week.
  • Hoe koud, hoe lang en in welke volgorde
  • Wat een ijsbad thuis realistisch kost
  • Wanneer je beter niet het koude water in gaat
Man springt na de sauna het koude water in
10-15 °C
Prima temperatuur om te beginnen
1-3 min
Lang genoeg in het koude water
3 rondes
Een compleet wisselbad
tot wel 100°C
De warme helft, in een MOOSSE

Het wisselbad

Warm, koud, rust. En dan nog een keer.

Dit is de volgorde die in Finland al een paar honderd jaar hetzelfde is. Je hoeft er niets aan te verbeteren.

1

Opwarmen, 10 tot 15 minuten

De sauna op temperatuur, jij erin tot je echt zweet. Dit is het deel dat de rest draaglijk maakt. Koud water zonder warmte vooraf is afzien. Koud water na 15 minuten hitte is opluchting.

2

Afkoelen, 1 tot 3 minuten

Rustig het water in, nooit springen. Adem laag en langzaam. De eerste dertig seconden zijn het zwaarst, daarna wordt het stil in je hoofd. Kom eruit voordat je begint te klappertanden.

3

Rusten, 10 minuten

Aankleden, zitten, iets drinken. Je hartslag zakt, je huid tintelt na. Dit is waar het effect zit, en precies het stuk dat de meeste mensen overslaan.

4

Herhalen, 2 tot 3 keer

Drie rondes is een compleet ritueel van ongeveer anderhalf uur. Eindig met koud als je de dag nog in moet, en met warmte en rust als je wilt slapen.

De temperatuur

Hoe koud moet het water zijn?

Kouder is niet beter. Tussen de 10 en 15 graden gebeurt hetzelfde in je lichaam als bij 3 graden, alleen is de kans veel groter dat je het volhoudt en dat je het volgende week weer doet. Geoefende gebruikers zakken vanzelf naar 5 graden, maar dat is geen doel op zich.

In Nederland heb je van november tot maart helemaal geen ijs nodig. Leidingwater in een ton buiten koelt vanzelf af naar een graad of zeven, en open water zit in die maanden meestal tussen de 4 en 10 graden. Wil je in de zomer hetzelfde gevoel, dan is een koude douche na de sauna een prima vervanger. Ook daar zit het effect vooral in de overgang, niet in het getal op de thermometer.

Let op de tijd, niet op de graden. Eruit gaan doe je op gevoel: als je ademhaling rustig blijft en je nog kunt praten, zit je goed. Begint het klapperen, dan ben je te lang gebleven.

MOOSSE saunatent naast het water in de tuin

De warme helft

Een sauna die naar het water toe komt.

Het lastige aan een vaste sauna is dat het koude water er zelden naast ligt. Een MOOSSE saunatent gaat mee in de auto en staat binnen vijf minuten aan de rand van een meer, in de tuin naast de vijver of op het strand. Daarmee wordt de loop van warm naar koud tien passen in plaats van een plan.

De kachel is houtgestookt, dus je hebt geen stopcontact nodig op de plek waar je wilt zitten. Meer over hoe dat werkt staat op houtgestookte sauna.

  • 14 kg tent, 23 kg kachel, in twee draagtassen
  • In 5 minuten opgezet, in 30 minuten op temperatuur
  • Houtgestookt, dus geen stroom aan de waterkant
  • Compleet vanaf €1.349, gratis verzending in NL en BE

De rekensom

Wat een ijsbad thuis echt kost

Een kant en klaar ijsbad met koelunit en filter kost tussen de 2.000 en 6.000 euro, plus stroom om het water het hele jaar koud te houden. Dat is mooi als je in juli om zes uur 's ochtends in 4 graden wilt zitten. Voor de meeste mensen is het een dure oplossing voor een probleem dat het Nederlandse klimaat acht maanden per jaar gratis oplost.

De goedkope route werkt verrassend goed: een opzetbare kuip of een tweedehands badkuip achter in de tuin, in de winter gevuld met de tuinslang. Onder de 200 euro, en het water is in een nacht koud genoeg. Ververs het regelmatig, want zonder filter wordt stilstaand water snel troebel.

Reken het een keer door en je ziet waar het geld hoort te zitten. De kou is bijna gratis. De warmte is het deel waar je iets voor koopt, en juist dat deel bepaalt of je dit in februari nog steeds doet.

Rustig het koude water in lopen na de sauna

Veilig koud

Vijf regels die je niet moet overslaan.

Koud water geeft een stevige prikkel aan je hart en bloedvaten. Voor gezonde mensen is dat precies de bedoeling, maar de eerste seconden zijn ook het risico: je hapt vanzelf naar adem. Daarom loop je het water in en spring je er niet in, en daarom doe je het niet in je eentje.

Wat betreft de effecten: dat koud water je alerter en vrolijker maakt is goed onderbouwd. Voor grote beloftes over vetverbranding, immuun systeem en spierherstel is het bewijs veel dunner. Doe het omdat het fijn is, niet omdat een video zegt dat het moet.

  • Nooit alleen, zeker niet in open water
  • Nooit springen of duiken, door de schrikademhaling
  • Rustig laag ademen, en eruit voordat je gaat bibberen
  • Geen alcohol, voor of tijdens
  • Bij hart- en vaatklachten, hoge bloeddruk, epilepsie of zwangerschap eerst je arts vragen

Nog even dit

Vragen over het ijsbad

Voor de meeste mensen is 1 tot 3 minuten genoeg. Begin bij 30 seconden en bouw rustig op. Langer is niet beter: zodra je begint te bibberen en je ademhaling niet meer rustig te krijgen is, ga je eruit. Na een saunaronde voelt dezelfde tijd overigens een stuk korter, omdat je lichaam warm begint.

Tussen de 10 en 15 graden is voor beginners prima en levert hetzelfde gevoel op als kouder water. Geoefende gebruikers zitten vaak rond de 5 graden. In Nederland is buitenwater van november tot maart vanzelf koud genoeg, dan heb je geen ijs nodig.

Eerst de sauna, dan het koude water. Dat is de volgorde van het klassieke wisselbad: opwarmen tot je goed zweet, dan kort afkoelen, dan rusten tot je weer normaal aanvoelt. Herhaal dat twee tot drie keer. Eindig met koud als je wakker wilt zijn, en met warm en rust als je wilt slapen.

Koud water geeft bij veel mensen een duidelijke boost in alertheid en stemming, en dat effect is in onderzoek terug te zien. Voor spierherstel en vetverbranding is het bewijs een stuk dunner dan internet suggereert. Zie het dus vooral als iets wat prettig en verfrissend is, niet als medicijn.

Heb je hart- of vaatproblemen, hoge bloeddruk, epilepsie, of ben je zwanger, overleg dan eerst met je arts. Koud water geeft een flinke prikkel aan hart en bloedvaten. Ga nooit alleen het water in, spring er niet in vanwege de schrikademhaling, en combineer het niet met alcohol.

Een kant en klaar ijsbad met koelunit kost al snel 2.000 tot 6.000 euro. Een simpele opzetbare kuip of een oude badkuip in de tuin kost onder de 200 euro en doet in de winter precies hetzelfde. Het dure deel van het ritueel is niet de kou, maar de warmte ervoor.

Om ongeveer 150 liter leidingwater van 15 naar 8 graden te krijgen, heb je al gauw 10 tot 15 kilo ijs nodig, en dat smelt binnen een uur weg. Precies daarom kiezen de meeste mensen in Nederland voor buitenwater in de winter of voor een tuinkuip die vanzelf afkoelt.

Alle veelgestelde vragen →

De kou regel je zelf. De warmte regelen wij.

Houtgestookt, tot wel 100°C, in 5 minuten opgezet naast het water. Compleet vanaf €1.349, met 30 dagen bedenktijd.