Door Aymar Berkel ·
Kamperen in de winter en herfst: zo blijf je warm
Slapen in de tent als het koud is? Zo kies je de juiste plek, isolatie en slaapzak, verwarm je veilig en eindig je de dag écht warm.
Een nacht in de tent in oktober of januari is iets anders dan in juli. Het is stil, de lucht is helder en je hebt de camping vaak voor jezelf. Maar je moet het wel goed aanpakken, anders lig je om drie uur 's nachts te klappertanden.
Dit zijn de tips die het verschil maken.
1. Kies een goede plek
Zet je tent niet in het laagste deel van het veld. Koude lucht is zwaarder en zakt naar het laagste punt, vooral op een heldere, windstille nacht. Daar blijft het ook vochtig. Een iets hoger stuk, met wat beschutting tegen de wind, is daarom vaak aangenamer. Zoek ook een plek die in de ochtend zon krijgt.
2. Isoleer van onderen
De meeste kou komt van de grond. Gebruik daarom een isomat met een goede isolatiewaarde (de R-waarde): voor herfstkamperen wordt een R-waarde van 3 of hoger geadviseerd (Weeronline). Leg er eventueel een extra mat of een stuk schuimrubber onder. Een luchtbed zonder isolatie is in de winter de snelste manier om koud te liggen.
3. Kies de juiste slaapzak
Kijk naar de comforttemperatuur, niet naar de extreme waarde. Die laatste is een noodwaarde, geen richtlijn om op te slapen (Rab). Je blijft het warmst in een slaapzak met een comforttemperatuur die lager is dan de nachttemperatuur op je kampeerplek (Weeronline). Een los binnenlaken of een tweede dunne slaapzak erin geeft er extra warmte bij.
4. Kleed je in lagen
Draag een laag die vocht afvoert, een laag die warm houdt (fleece of wol) en een laag die wind en regen tegenhoudt. Katoen is geen goed idee, want het blijft nat en koud. Neem droge sokken en een muts mee om in te slapen. Droge kleren aandoen voor het slapengaan helpt meer dan een dikkere slaapzak.
5. Eet en drink warm
Je lichaam maakt warmte van wat je eet. Neem een warme maaltijd en vlak voor het slapen iets met vet of suiker, zoals een reep of een handvol noten. Een warme fles in je slaapzak, gevuld met heet water, werkt verrassend goed. Zorg dat de dop goed dicht zit.
6. Voorkom condens
Een tent wordt vochtig van je eigen adem. Zet een raampje of ventilatiegat op een kier, ook als het koud is. Laat je natte spullen niet in de slaapruimte liggen. Droge lucht voelt warmer dan vochtige lucht.
7. Verwarm je tent veilig
Dit is het punt waar het misgaat. Gebruik nooit een gasbrander, barbecue of houtskool in een gesloten tent waar je slaapt. Daarbij komt koolmonoxide vrij. Dat gas heeft geen geur, geen kleur en geen smaak, en de eerste klachten (hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid) lijken op griep (Brandweer). In Nederland overlijden jaarlijks ongeveer 10 mensen aan koolmonoxidevergiftiging (RIVM). De brandweer adviseert altijd voor voldoende ventilatie te zorgen en een CO-melder mee te nemen als je met vlam of gas werkt (Brandweer). Laat verwarming nooit onbeheerd achter en check de regels van de camping, want niet overal mag een kachel of open vuur.
8. Plan korte dagen
In de herfst en winter is het eerder donker. Zet je tent op voordat de zon onder is, zorg voor een goede hoofdlamp en een reserve-batterij, want kou maakt batterijen sneller leeg. Plan je wandeling of activiteit overdag en wees voor het donker terug.
9. Eindig de dag echt warm
Het mooiste aan winterkamperen is het moment dat je na een koude dag weer opwarmt. Een kop soep is fijn, maar een echte sauna is beter. Met een houtgestookte saunatent heb je binnen 5 minuten een warme ruimte voor 2 tot 5 mensen, tot wel 100°C. Je zet hem op naast je tent, stookt de kachel aan en je bent in een uur van doorgekoeld naar helemaal warm. Voor je gaat slapen is dat de beste verwarming die je kunt bedenken. Check wel eerst de regels van de camping: niet overal mag je een kachel of open vuur gebruiken, dus vraag het even na voordat je hem opzet.
Bekijk de saunatent · Zo zet je hem op
Pakketlijst: kamperen in de herfst en winter
- Tent die stevig tegen wind en regen kan
- Isomat met een goede isolatiewaarde, plus een extra mat
- Slaapzak met passende comfortwaarde en een binnenlaken
- CO-melder als je met vlam of gas werkt
- Wol- of fleecelagen, een regenjas, muts, handschoenen
- Droge sokken en droge slaapkleding
- Warme fles en een thermosfles
- Hoofdlamp met reserve-batterijen
- Extra waterdichte zak voor natte kleren
- Warme maaltijden en snacks met vet of suiker
Veelgestelde vragen
Hoe koud mag het zijn om te kamperen? Dat hangt af van je spullen. Met een goede isomat en slaapzak kun je prima kamperen rond het vriespunt. Check altijd de weersvoorspelling en kijk naar de comfortwaarde van je slaapzak.
Hoe houd ik mijn tent warm zonder kachel? Isoleer de bodem, ventileer tegen condens, zorg voor een kleine tent die niet te groot is, en slaap met droge kleren. Een warme fles in je slaapzak helpt ook.
Mag je een kachel in je tent gebruiken? Alleen als de kachel daarvoor gemaakt is en de camping het toestaat. Zorg altijd voor ventilatie en laat hem nooit onbeheerd achter.
Is een saunatent geschikt voor de winter? Ja, juist dan. Een houtgestookte saunatent geeft je in korte tijd een warme ruimte, ook bij vorst.
Bronnen
- Weeronline: Kamperen in de winter
- Rab: Sleeping bag temperature ratings explained
- Brandweer: Veilig kamperen
- RIVM: Koolmonoxide (CO)
