Is sauna gezond? Wat onderzoek wel en niet laat zien

Een sauna voelt goed, maar is het ook gezond? Er is meer onderzoek dan je zou denken, al zegt lang niet alles wat erover rondgaat iets. Dit is wat de bekendste studies laten zien, en waar ze ophouden.

Hart en bloedvaten

Het bekendste onderzoek komt uit Finland. Onderzoekers volgden 2.315 mannen ongeveer twintig jaar lang. Wie 4 tot 7 keer per week in de sauna ging, had 63% minder kans op een plotselinge hartdood dan wie één keer per week ging. Ook voor overlijden door hart- en vaatziekten en voor sterfte in het algemeen zagen de onderzoekers een lager risico bij vaker saunagebruik (Laukkanen e.a., 2015).

Belangrijk om erbij te zeggen: dit is een verband, geen bewijs van oorzaak en gevolg. Het ging alleen om mannen, in een land waar sauna een vast onderdeel van het leven is. Mensen die vaak in de sauna gaan, kunnen ook op andere punten gezonder leven.

Slaap

In een internationale enquête onder 482 regelmatige saunagebruikers zei 83,5% beter te slapen na een saunabezoek (Hussain, Greaves en Cohen, 2019). Dat is een sterk signaal, maar het zijn de antwoorden van de deelnemers zelf. Een gerandomiseerde studie naar sauna en slaap bestaat nog niet.

Stress en ontspanning

De meeste mensen voelen zich na een saunaronde ontspannen. Opvallend genoeg stijgt het stresshormoon cortisol tijdens de sessie juist, zo blijkt uit een overzichtsstudie (Hussain en Cohen, 2018). Het rustige gevoel komt vooral daarna, tijdens het afkoelen en rusten. Dezelfde overzichtsstudie noemt het bewijs beperkt: er zijn maar 13 gerandomiseerde studies gedaan, de meeste klein.

Spieren en herstel

Warmte ontspant je spieren en zorgt voor een betere doorbloeding. Veel sporters gebruiken de sauna daarom na een training. Hoe je dat het beste aanpakt en waarom je eerst je hartslag laat zakken, lees je in sauna na het sporten.

Ontgiften via zweet: een fabel

Je hoort vaak dat je in de sauna gifstoffen uitzweet. Dat klopt niet. Zweet bestaat vooral uit water en zouten. Afvalstoffen worden door je lever en nieren verwerkt, niet via je huid. Een sauna is om andere redenen goed voor je, en dat is genoeg.

Wanneer je beter voorzichtig bent

Een sauna vraagt iets van je hart en bloedvaten. Heb je hart- of vaatklachten, een te hoge of te lage bloeddruk, ben je zwanger of gebruik je medicijnen, overleg dan eerst met je huisarts. Ga nooit met koorts of na alcohol de sauna in. Alles op een rij staat in wanneer je beter niet de sauna in kunt.

Hoe vaak en hoe lang?

In het Finse onderzoek zagen de onderzoekers het grootste verschil bij 4 tot 7 keer per week. Voor de meeste mensen is 2 tot 3 keer per week al een goede gewoonte. Houd een ronde op 8 tot 12 minuten en koel tussendoor goed af. Meer daarover in hoe vaak per week in de sauna en hoe lang in de sauna.

Kort samengevat

• Regelmatig saunagebruik hangt samen met een lager risico op hart- en vaatziekten, maar dat is een verband, geen bewijs.
• Veel saunagebruikers slapen beter, al is dat vooral zelf gerapporteerd.
• De ontspanning komt vooral na de sessie, niet tijdens.
• Ontgiften via zweet is een fabel.
• Twijfel je over je gezondheid, vraag dan eerst je huisarts.

Dit artikel is geen medisch advies. Effecten verschillen per persoon.